میس گل ، مجله اینترنتی نگهداری و پرورش گل و گیاه

انواع خاک

میس گل

۲۰ آذر ۱۳۹۷

انتخاب نوع خاک برای هر یک از گیاهان بسیار مهم است زیرا اکثر گیاهان در هر خاکی رشد مناسب ندارند . بنابراین هر گیاهی باید در خاک مناسب کاشته شود . مثلا گیاهان آپارتمانی عموما باید در خاک سبک که قابلیت نفوذ پذیری بیشتری دارد کاشته شوند.
اهمیت استفاده از خاک مناسب:

در اینگونه خاک ها در اثر نفوذ هوا در خاک, اکسیژن کافی به ریشه گیاه میرسد و درثانی آب اضافی به راحتی از ته گلدان خارج میشود و این امر باعث میشود ریشه دچار خفگی و در نتیجه پوسیدگی نشود.

انواع خاک

خاک اسیدی : شامل خاک برگ , خاک چای , کود دامی و سم ضدعفونی کننده بوده که PH پایین تر از ۶ دارند .

خاک برگ : بقایای گیاهان مخصوصا از روی هم انباشتن و تجزیه برگ ها در شرایط بخصوص حاصل میشود .

خاک برگ انواع مختلفی دارد که از نظر خواص فیزیکی و شیمیایی با هم اختلاف دارند و بستگی به نوع گیاهی دارد که از برگ آن جهت تهیه خاک برگ استفاده میشود.

خاک برگ معمولی که از تجزیه برگهای مختلف گیاهان حاصل میشود و برای اینکار در فصل پاییز که برگ درختان میریزد آنها را جمع آوری کرده و در گودالی به عمق های مختلف ریخته و بعد از مدتی در اثر تخمیر پوسیده شده و به خاک برگ تبدیل میشوند . برای اینکه تخمیر سریعتر انجام پذیرد روی آنها را با خاک پوشانده و هر چند روز یکبار خاک را آبیاری میکنند و به هم میزنند و بعد از چندین ماه تا یکسال این برگ ها پوسیده میشود . سپس آنها را سرند کرده و بصورت خاک نرم قهوه ای در می آید و با سایر خاکها مخلوط میکنند و مورد استفاده قرار میگیرد.

خاک جنگلی : نوعی خاک برگ است که در اثر انباشته شدن برگ ها در پای درختان تجزیه میشود . چون برگ های گوناگون در این خاک قرار دارند از نظر تغذیه خاک بسیار غنی میباشد که از آن به جای خاک پیت نیز میتوان استفاده نمود.

خاک قلیایی : خاکی است که از نظر PH بالای ۷ میباشد. در بیشتر خاک های ایران به دلیل عناصر معدنی و شیمیایی موجود , PH خاک ها بالای ۷ میباشد .

خاک معمولی باغچه : شامل خاک رس و مقداری ماسه و کود دامی میباشد که برای کشت اکثر گیاهان باغچه ای مناسب میباشد . خاک باغچه نیاز دارد که هر ساله با کودهای آلی و شیمیایی تقویت بشود.

خاک آهکی : به خاکهایی گفته میشود که دارای آهک ( caco2 ) و از نظر کلسیم غنی باشد . بیشتر خاک های رسی با مقدار آهک بیشتر از ۱۵% , خاک های آهکی گفته میشوند . حضور آهک برای تعدادی از گیاهان لازم و ضروری میباشد . در بعضی موارد خاکهایی که کمبود کلسیم دارند را میتوان با خاک های آهکی اصلاح کرد.

خاک رسی : خاکی که از نظر رس قوی باشد . این نوع خاکها از نظر کشاورزی مناسب نمیباشند زیرا به دلیل سنگینی این نوع خاک , گیاهان به خوبی نمیتوانند در این خاک ریشه زایی کنند و جهت اصلاح این نوع خاکها از موادی مانند کود دامی , پرلیت یا ماسه , خاک برگ , کمپوست استفاده میشود .

خاک شنی یا ماسه ای : خاک هایی هستند که از نظر بافت دارای مقدار زیادی شن و ماسه هستند . نفوذ پذیری این خاکها زیاد است . این نوع خاک از نظر مواد تغذیه ای فقیر میباشد و برای اصلاح این نوع خاکها میتوان از خاک رس , کود آلی و خاک برگ استفاده نمود.

خاک فقیر : بیشتر به خاک های شنی و سبک گفته میشود که از نظر مواد غذایی فقیر میباشند . جهت اصلاح این نوع خاکها از کودهای آلی و معدنی استفاده میشود.

خاک لوم : مخلوطی از خاک رس , خاک ماسه ای , خاک برگ و مواد آلی میباشد .

خاکی که از طغیان آب در کنار رودخانه ها باقی میماند را نیز خاک لوم میگویند که از نظر مواد غذایی بسیار غنی بوده و جزو بهترین خاک های کشاورزی بشمار میرود و جهت کشت اغلب گیاهان بسیار مناسب میباشد.

تعریف خاک لوم
خاک لومی ترکیبی طبیعی از سه جز اصلی رس (Caly)، شن (Sand) و سیلت (Silt) است. در حقیقت واژه لومی (Loam)، نوعی بافت خاک است که حد واسط بین بافت شنی و رسی می‌باشد. همچنین در برخی منابع، خاکی که از طغیان آب در کنار رودخانه ها باقی می‌ماند را نیز خاک لوم می‌گویند که از نظر مواد غذایی بسیار غنی بوده و جزو بهترین خاک‌های کشاورزی جهت کشت اغلب گیاهان به شمار می‌رود.
برای تعیین بافت خاک از مثلث بافت خاک استفاده شده و بسته به درصد اجزای تشکیل دهنده خاک مشخص می‌شود. به طور کلی این خاک ترکیبی طبیعی از ﻣﺎﺳﻪ، ﺳﻴﻠﺖ و رس ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ‌ﻫﺎی ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ۴۰-۴۰-۲۰ (۴۰ درﺻﺪ ﻣﺎﺳﻪ، ۴۰ درﺻﺪ ﺳﻴﻠﺖ و ۲۰ ‫درﺻﺪ رس) است.

لوم

خاک هوموسی : شبیه به خاک جنگلی میباشد که در اثر تجزیه کامل آثار و بقایای گیاهان مختلف مانده در سطح جنگل یا در زیر خاک تولید میشود . این خاک بسیار حائز اهمیت بوده و منبع بسیار غنی میباشد که جهت کشت بسیاری از گیاهان مناسب میباشد.

مشخصات و ویژگی های خاک هوموس:

۱- “هوموس” توانایی خاک را برای نگهداری و ذخیره رطوبت افزایش میدهد.

۲- ته نشست مواد حمل شده توسط باد و باران.

۳- “هوموس” منبع مهم مورد نیاز تامین کربن و نیتروژن گیاهان است.

۴- “هوموس” باعث بهبود ساختمان خاک برای رشد گیاهان می شود.

۵- “هوموس” شامل هـومین هـا، اسیدهای هیومیک و فلویک هستند.

۶- نسبت کربن به نیتروژن آن در حدود ۱۰ تا ۱۲ است.

۷- در مجموع ماده آلی خاک ترکیب حاصـل از لیگنـین و پـروتئین بـوده کـه ساختمان مولکولی ثابتی ندارد.

هوموس

خاک پیت یا تورب : این خاک از تجزیه خزه ها و گیاهان باتلاقی و در شرایط صنعتی از تجزیه بقایای گیاهان بدست می آید . این خاک بیشتر بخاطر خواص فیزیکی مورد استفاده قرار میگیرد . پیت معمولا در گلدان به صورت مخلوط با ماسه , خاک برگ و کمپوست مورد استفاده قرار میگیرد.

خاک پیت متشکل است از نوعی خزه موسوم به خزه اسفاگنیـــوم Sphagnum Sp است که در مرحله ای از چرخه عمر خود به خاک تبدیل شده اند ، محل به عمل آمدن پیت ماس خاک جنگلهای شمال اروپا و سواحل منتهی به اقیانوس منجمد شمالی است در حاضر بهترین معادن استخراج پیت ماس متعلق به کشور استونی است. پیت ماس طبق تحقیقات به عمل آمده بهترین ماده کاملا ارگانیک برای جوانه زنی ، کشت و نگهداری گیاه (به خصوص گیاهان آپارتمانی است) است که در سطح حرفه ای نیزمورداستفاده فراوانی می گردد.

خاک پیت خاکی است که مواد آلی تجزیه نشده به ضخامت مختلف با کمی مواد معدنی(رس،سیلت، شن) مخلوط گردیده و به رنگ سیاه در زیرلایه های خاک تکامل یافته مشاهده می گردد . مواد آلی تجزیه نشده در خاک پیت عموماً از شاخ و برگ درختان در ارتفاعات پست و زمین های کم شیب مناطق جنگلی و یا ریشه و ساقه و برگ گیاهان علفی در مناطق مرتعی تشکیل یافته است. تیپ پروفیلی آن AC تا A(B)C است که افق A با ضخامت متفاوت و غنی از کلسیم و منزیم تبادلی می باشد .

شرایط تشکیل :برای تشکیل خاک پیت تضاد شدید حرارتی و دما بین فصول سال ضرورت دارد , به عبارت دیگردر فصل زمستان خاک یخ بسته ، در بهار و در اثر ذوب شدن یخ از آب اشباع شده و درتابستان تا عمق زیادی خشک می باشد و همین امر باعث تجزیه نشدن مواد آلی خاک می گردد . این خاک ها قدیمی و در طول دوره بعد از یخبندان به وجود آمده اند و مناطق خیلی فعلی برای تشکیل آن ها مناسب نمی باشد .
مشخصات اصلی :
این خاک دارای رنگ سیاه و ضخامت متفاوت ) گاهی بیشتر ا ز یک متر ( ساختمان دانه ای درشت و اسیدیته یا PH آن حدود ۶ تا ۶.۵ می باشد . به علت داشتن خلل و خرج مناسب ظرفیت نگهداری رطوبت آن بسیار خوب، از نظر شوری مشکلی نداشته و عمدتاً کمتر از ۱ میلی موس می باشد .

پیت ماس

خاک کاشت بذر : خاک رس , خاک برگ , خاک سبوس , ماسه یا پرلیت را با هم مخلوط نموده که خاک مناسبی برای رشد بذر میباشد.

خاک کمپوست : به خاکی گفته میشود که از بقایای مختلف گیاهان ( نه فقط برگ ) حاصل میشود . کمپوست ها انواع گوناگونی دارند که از منابع گوناگونی درست میشوند . مانند کمپوست زباله های شهری – کمپوست های حیوانی – کمپوست های گیاهی و غیره.
کمپوست پسماندهای آلی تجزیه‌شده و نسبتاً پایدار حاصل فرایند پوسش هستند و پوسش یا کمپوست کردن عمل پوساندن و تجزیه بقایای گیاهی، حیوانی یا زباله‌های شهری همچنین لجن فاضلاب است که تحت شرایط خاص و روش‌های گوناگون انجام می‌گیرد. این عمل شاید کهن‌ترین روش بازیافت باشد. مواد آلی موجود در توده مصرفی برای کمپوست از ضایعات کشاورزی، مواد خوراکی و زباله‌هایی است که از راه تجزیه هوازی و بی‌هوازی به خاک سیاه و سفید غنی تبدیل می‌شوند که به عنوان کود در کشاورزی مصرف می‌شود. فرایند کمپوست بسیار ساده است و به‌دست افراد با تجربه در خانه‌های خود، کشاورزان در زمین‌های شان، و به شکل صنعتی نیز انجام می‌شود. کمپوست حاصل فعالیت بیولوژیکی میکرورگانیسم‌هایی است که توانایی شکستن مولکول‌های درشت مواد آلی را دارا می‌باشند.

کمپوست

این کود که از پسماندهای کشاورزی، خانگی و خوراکی تولید می‌شود یکی از عالی‌ترین کودها برای مصارف کشاورزی به‌شمار می‌رود و تولیدکنندگان گل و گیاه نیز امکان بهره‌گیری از این کود را دارند. منیزیوم و فسفات موجود در این کود سبب آبرفتی شدن خاک‌های کشاورزی و جذب سریع تر مواد مغذی درون خاک می‌شود. کمپوست، خاک بسیار غنی و مورد استفاده است که در مکان‌هایی همچون در باغ‌ها، محوطه سازی، باغداری، و کشاورزی به عنوان کود بکار می‌روند. کمپوست به عنوان یک آفت کش طبیعی برای خاک نیز می‌باشد. در خاک پوسال اکوسیستم‌ها برای کنترل فرسایش، زمین و جریان بهسازی خاک، ساخت و ساز تالاب، و به عنوان پوشش دفن زباله بسیار مفید است.
خاک پرلیت : پرلیت نوعی ماده معدنی به رنگ سفید است که دارای قابلیت جذب بسیار زیاد آب میباشد و نوعی ماده کمکی برای خاک است.

تهیه پرلیت منبسط شده
سنگ پرلیت را نخست خرد و سپس دانه بندی می‌نمایند. پرلیت دانه بندی شده ابتدا به بخش پیش گرم و از آنجا به داخل کوره هدایت می‌گردد. دمای داخل کوره میان ۷۰۰ تا ۱۱۰۰ درجه سانتی گراد و بر پایه ترکیب شیمیایی و میزان آب موجود در پرلیت تنظیم می‌شود. پرلیت در داخل کوره منبسط و به کمک جریان هوا به طرف بالا رسانده می‌شود. مواد زاید به طرف پایین کوره سقوط می‌کنند.

مصارف باغبانی : اضافه کردن پرلیت به خاک مزایای مهمی دارد، از جمله میزان جذب و نگهداری آب آن زیاد است که این موضوع سبب می‌گردد تا از تبخیر آب ، جلوگیری شود و آب به مدت طولانی در خاک باقی بماند. مرطوب بودن خاک ، موجب می‌شود تا نیاز خاک به آب کمتر باشد و بدین ترتیب از شسته شدن مواد غذایی خاک جلوگیری می‌شود. وجود خلل و فرج در پرلیت همراه با خاک ، تبادل مواد و خاک را فزونی می‌بخشد و ریشه گیاهان به سهولت در خاک رشد می‌نمایند.

پرلیت

برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *