میس گل ، مجله اینترنتی نگهداری و پرورش گل و گیاه

سرخس

سرخس برگ شمشیری

Ferns

سرخس ها،گیاهان اولیه ای هستند که ساختارهای برگ مانند همیشه سبز یا خزان داری به نام فروند تولید میکنند.این گیاهان بدون گل هستند و در مجموع به آنها کریپتوگام گویند.

گیاهان مشابه آنان جلبک ها،خزه ها و گلسنگ ها هستند.تکثیر طبیعی آنها از طریق هاگ می باشد.در مرحله رویشی یا نسل اسپوروفیت دارای ریشه ها،ساقه ها و برگهای مشخص می باشند،ولی در مرحله جنسی یا گامتوفیت گیاه کوچک و غیر قابل تشخیص و بدون ریشه و ساقه و برگ است و از عضوی به نام پروتال شکل میگیرد

سرخس های مناطق و نیمه گرمسیری در منازل به خوبی رشد و نمو میکند ولی به طور کلی خشکی زیاد هوا را نمیپسندد.در مورد بسیاری از آنها محلی خنک و مرطوب در نظر گرفته میشود و رشد آنها در اتاقی به نسبت سرد بهتر انجام میشود.در صورتی که شرایط سرد و مرطوب برای سرخس ها مهیا باشد در خاکی سبک و شنی و مرطوب این گیاهان به رشد و نمو خود ادامه میدهد.

سرخس ها انواع زیادی دارند که برخی ویژه نواحی قطبی اند و با نزدیک شدن به خط استوا به تعداد آنها افزوده میشود.کوه های بلند آفریقا که گرمای هوا اندکی کاهش می یابد،محل مناسبی برلی رشد و نمو سرخس هاست.بسیاری از سرخس سایه دوست و برخی آبزی هستند،برخی در جنگل های استوایی به صورت دارزی زندگی میکنند و گونه هایی در نقاط سردتر و در ارتفاعات میرویند.سرخس ها به طور معمول دارای یک ساقه کوتاه زیر زمینی هستند که به صورت عمودی در خاک قرار میگیرد.برگها از این ساقه منشا میگیرند و یک حالت مجموعه ای به آن میدهد و در مورد برخی دیگر برگهای پراکنده در اطراف ساقه ها و ریزوم های رونده میرویند.

باید توجه داشت که برخی گیاهان زینتی گلخانه ای نظیر سلاژینلا،شبیه سرخس ها می باشد ولی از این تیره گیاهی نیست.

نام های دیگر: سرخس،فوجر،سرخس بوستونی، گلوش، دیشار، فرن

منطقه بومی گیاه:

بومی ناطق استوایی و جنگل های مرطوب و مرداب در شمال آمریکا و مکزیک و غرب هند و آفریقا است و خاستگاهش شمال استرالیا است.

نگهداری:

از گیاهان بزرگ آپارتمانی مناطق گرمسیر در سراسر جهان است. گیاهی همیشه سبز است که دارای ساختار همیشه سبز برگ مانندی به نام فروند است، ساقه کوتاه زیرزمینی که به صورت عمودی در خاک نفوذ می کند . این گیاه زیبا گل تشکیل نمیدهد و زیبایی اش را مدیون برگ های زیبا و متعدد خود است. به صورت گلدانی و یا آویزی پشت پنجره های شمالی و شرقی قراردهید.

خاک مناسب:

دمای روز ۱۸ درجه و دمای شب ۱۵ درجه مناسب است اگر چه تحمل محدوده دمایی ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد را دارد اما بهترین دما برای رشد مناسب ۱۶ تا ۲۲ درجه است و در فصول سرد سال به فاصله گیاه تا منبع گرمایی توجه کنید باید ۲ تا ۳ فاصله داشته باشند.

 

 تکثیر:

استولون ها: با استفاده از خواباندن استولون ها و تماس ساقه رونده با خاک برای این کار احتیاج به گلدانی کوچک حاوی کمپوست گلدانی با رطوبت کافی دارید دما برای این کار باید بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گرد باشد.

هاگ: هاگ در سطح زیر برگ ها به صورت لکه های قهوه ای تولید و مشاهده می شود این ماگ ها را با استفاده از یک کاغذ سفید جمع آوری کنید و به صورت پراکنده در سینی کشت حاوی کمپوست مرطوب بکارید و سینی کشت را با استفاده از نایلون شفاف کاور کنید و وقتی اندازه گیاهک ها به ۵ تا ۶ سانتی متر رسید آنها را با احتیاط در گلدان شماره ۶ بکارید.

تقسیم ریشه : بوته ه مادر را گلدان خارج کنید و بعد از تقسیم ریشه بوته های جدید را در گلدان های مجزا بکارید.

نکته مهمی ک باید رعایت کنید اینکه به گیاه تازه تقسیم شده تا یک ماه کود ندهید که باعث سوختگی ریشه ها می شود.

نیاز های نوری:

گیاهی سایه پسند است و نور متوسط نیاز دارد و از نور مستقیم استقبال زیادی نمیکند گرچه ممکن است با نور کامل ولی نه مستقیم رشد خوبی را شاهد باشیم .

کود دهی:

کود دهی از فروردین تا شهریور هر هفته یکبار به مقدار یک در هزار دقت کنید کود یتاسه و کلسیم لازم نیست فقط کودی حاوی نیتروژن متعادل به گیاه بدهید چون گیاه شما قرار نیست قد بکشد بلکه برگ های جدید و پرپشت نیاز دارد.

آبیاری:

این گیاه مناطق مرطوب و خنک را بسیار دوست دارد و نیاز به محیط مرطوب و ابیاری متوسط تا زیاد (هفته ای دو تا سه بار) دارد آبیاری را از پایین انجام دهید و حواستان باشد آب بر روی برگ های نریزد و بین دو آبیاری سطح خاک خشک باشد و رطوبت هوا را ۷۰ تا ۹۰% نگه دارید یعنی هر روز مه پاشی انجام دهد چون در اثر کمبود رطوبت برگ هایش می ریزد برای تامین رطوبت کافی همیشه زیر گلدانی حاوی سنگ ریزه را پر از آب نگهدارید.

دما:

دمای روز ۱۸ درجه و دمای شب ۱۵ درجه مناسب است اگر چه تحمل محدوده دمایی ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد را دارد اما بهترین دما برای رشد مناسب ۱۶ تا ۲۲ درجه است و در فصول سرد سال به فاصله گیاه تا منبع گرمایی توجه کنید باید ۲ تا ۳ فاصله داشته باشند.

نگهدارس سرخس فوجر در خانه

آفات و بیماریها و عوارض:

در اثر کمبود رطوبت آفاتی نظیر مگس سفبد، شپشک آردآلود، کنه، شته شیوع می یابند و البته با افزایش رطوبت و یا هرس کردن به روش تقسیم ریشه و ایجاد چند گیاه کوچک از یک گیاه بزرگ و یا حذف تدریجی برگ ها در چندین مرحله با این افات مبارز کنید. البته رطوبت زیادی هم مشگل ساز است و باعث بیماری های قارچی بوتریس و فوزاریوم، لکه برگی، پوسیدگی ریشه میشود ک برای درمان می توانید از قارچ کش ها برای ضد عفونی کردن بستر استفاده کنید و آبیاری را در صبح انجام دهید.

انواع گونه ها:

نام انگلیسی سرخس fern و نام فرانسوی آن Fougere (فوژر) است. بهترین نوع سرخس Nephralepis enaltata است که مقاوم تر است و دارای ساقه کوتاه پوشیده از فلس های قهوه ای نازک است . انواع دیگر سرخس، مانند پر سیاوش یا adiantum آدیانتوم، که در ایران هست، به رطوبت بسیار نیاز داشته و باید در تراریوم نگهداری شود.
سرخس آسپلنیوم asplenium که دارای برگ های پهن است، در گلخانه ها نگهداری می شود، ولی سرخس معمولی به خشکی هوای منزل نسبتأ سازگار است .
بطور کلی همه سرخس ها به استثنای تعداد کمی از آنها، با وجودی که در شرایط مطبوع گلخانه عمل می آیند، می توانند برای مدت کوتاهی در هوای خشک خانه مقاومت کنند و به محض قرار گرفتن در یک محیط گرم و مرطوب، برگ های جوان، لطیف و شکننده بر روی بوته آنها ظاهر می شود و این برگ های جوان را نمی توان در محیط خشک نگهداری کرد. اصولا سرخس ها را برای مدت طولانی نمی توان در هوای گرم و خشک نگهداری کرد.
سرخس ها در موطن اصلی خود در زیر درختان جنگلی که دارای نور غیر مستقیم، رطوبت هوا و خاک مرطوب است عمل می آیند .
خاک سرخس باید همیشه مرطوب باشد نه اشباع از رطوبت و غرقاب.
باید ۲ تا ۳ سانتیمتر شن درشت در ته گلدان بریزند و هیچ وقت ته گلدان نباید در آب قرار گیرد .
می توان در داخل تشت که گلدان در آن قرار می گیرد ۲ سانتیمتر سنگریزه ریخت و گلدان را روی آن قرار داد تا آب زیر گلدان جمع نشود.
اگر بخواهیم رطوبت محیطی را در منزل فراهم کنیم، باید سرخس را در گلدان سفالی بکاریم و این گلدان سفالی را در داخل گلدان پلاستیکی بزرگ تر قرار دهیم و فاصله بین دو گلدان را با تورب یا پر کنیم و این لایه تورب یا خزه باید همیشه مرطوب باشد .
تعویض گلدان سرخس باید خیلی دیر به دیر انجام شود و گلدان جدید باید فقط کمی بزرگ تر از گلدان قبلی باشد.
اگر گلدان بزرگی انتخاب کنیم به امید اینکه گیاه رشد بیشتری کند، گیاه زود از بین می رود .
سرخس به محل نسبتأ خنکی احتیاج دارد و تغییر درجه حرارت و تغییر جای گلدان باعث صدمه گیاه می گردد.
حداقل درجه حرارت برای سرخس های معمولی ۱۰ تا ۱۳ درجه است .
سرخس سایه پسند است و باید آن را در محل روشن و در نور غیر مستقیم قرار داد .
دوام بوته های سرخس هائی که در سایه هستند کم می شود .
گلدان آن را در زمستان نباید نزدیک بخاری یا شوفاژ یا در ورودی قرار داد.
تغذیه گیاه با کودهای شیمیائی از اوایل بهار تا آخر تابستان و با ازت کم هر هفته یک مرتبه انجام می شود

مراقبت :

خاک جنگلی و یا خاکبرگ، برای رشد سرخس مطلوب ومناسب است.سرخس طالب رطوبت بالاست، ولی هنگام آبیاری باید دقت نمایید که بر روی برگ ها آب ریخته نشود.
هر وقت گیاه احتیاج به آب دارد، باید به آن آب داد و خاک گلدان نباید خشک شود. در موقع آبیاری تمام خاک باید خیس شود به طوریکه آب از ته گلدان خارج گردد. موقعی که ریشه فعال بوده و هوا گرم است، گیاه به آب بیشتری نیاز دارد .
به بوته سالم در تابستان هر هفته سه مرتبه باید آب داد. ولی در موقع استراحت باید هر سه هفته یکبار آبیاری شود.
به گلدانی که تازه خاکش عوض شده و همچنین در مواقع سرما، به سرخس کمتر آب بدهید .
در تابستان نباید گلدان را در هوای آزاد برد، چون برگ های سرخس صدمه می بینند و کلا بهتر است محل گلدان را تغییر ندهید.

برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *